GẶP LẠI KẺ THÙ XƯA

Mới đây

trong chuyến về Hải Phòng

thăm quê cha đất tổ

tình cờ nơi quán nước bên đường

tôi gặp lại một “người quen cũ”

nhận ra anh

nhờ khuôn mặt rỗ

và vết sẹo khá sâu

hình lưỡi liềm trên cổ




Anh không nhận ra tôi

đon đả chào mời

“Bác vào ngồi nghỉ, xơi chén nước”

tôi mở hộp nhón thanh kẹo lạc

nhắp ngụm chè Thái Nguyên

mơ màng sống lại một kỷ niệm đau buồn




Năm 1975

tôi, người lính Việt Nam Cộng Hòa thua trận

bị đẩy vào trại tập trung

một số bộ đội phía bên kia

trở thành cai tù

nghếch mặt vì hào quang chiến thắng

Đám tù chúng tôi

rất nhiều những tấm gương dũng cảm

một số khác khá đông

giữ gìn tư cách

nín thở qua sông

và dĩ nhiên

có cả không ít những anh hèn





Một “cựu” Trung Úy truyền tin

muốn lấy lòng mấy ông chủ mới

thấy chỗ đông người là lê tới

chỉ để khoe vài câu

“Các anh ơi! Chủ Nghĩa Cộng Sản

đã có sẵn trong người tôi từ lâu

này nhé!

đũa, vợt, dao, liềm, bàn chải đánh răng

tôi đều cầm tay trái

trên sân bóng, tôi cũng thuận chân trái

ngủ, tôi cũng nằm nghiêng,

quay ngưởi về bên trái (1)

chế độ này chắc rất hợp với tôi”

mọi người nhìn hắn cười

khinh bỉ




Tôi (còn rất trẻ)

bực bội bỏ vào nhà vệ sinh

nói với bạn tù đứng đái bên cạnh mình

“Tao, cái con mẹ gì cũng thuận bên phải

chỉ có cái thằng khốn nạn này

lúc nào cũng ngoẹo đầu về bên trái”

hai đứa phá lên cười

nhưng vừa quay ra cửa thì hỡi ôi!

Ông “cựu” Trung Úy truyền tin đã đứng đấy

Trưa hôm ấy

tôi bị gọi lên văn phòng

vừa thấy tôi, Trung Úy C trưởng (2) mặt hầm hầm

Đại Úy D trưởng (3) đập bàn đứng dậy

“Thằng này náo!

Dám dí buồi vào Chủ Nghĩa Cộng Sản của ông

Ông sẽ cho mày nát xương, mọt gông.”




Lần ấy tôi bị trận đòn lê lết

thêm mấy tuần chân cùm nằm conex

và (thế nào chẳng có)

một vết đen ngòm

trong hồ sơ cá nhân

của đời tù cải tạo.





Tôi gợi chuyện hỏi thăm

biết mình đã không lầm

“kẻ thù” của tôi năm xưa

nay đã già

nhưng vẫn còn lanh lợi

ngồi cách tôi chỉ một tầm tay với




Tôi ngồi lặng im

xem  sinh hoạt của quán hàng

một số khách đến uống chè, ăn kẹo

hoặc mua hộp diêm, cút rượu

cũng có người đến nhờ khiếu nại, làm đơn

“chồng cháu vô cớ bị công an bắt lên phường”

có cả người đến

vì sắp bị chiếm vườn, lấy đất





Anh nhìn tôi phân bua

“Xã hội giờ thối nát quá

ngành nào, địa phương nào cũng hối lộ

mua chức bán quyền

thân phận người dân đen

thật khốn khổ mọi bề”





Khi anh rót cho tôi thêm chén chè

(chén thứ mấy tôi cũng không nhớ)

không khí đã rất cởi mở

thân tình

xích đến gần anh

tôi kể lại chuyện năm đầu tiên cải tạo

những cực hình gánh chịu

vì một câu nói tào lao





Anh trầm tư một lúc lâu

rít hơi thuốc lào

rồi chậm rãi nói

mặt ẩn hiện sau làn khói

“Đã gần 38 năm

sự việc của anh

tôi cũng chỉ nhớ loáng thoa, loáng thoáng

anh đã phát biểu cực kỳ phản động

ở cương vị D trưởng của tôi

lập trường kiên định

lý tưởng sáng ngời

lối suy nghĩ ấy

tôi được lệnh diệt từ trong trứng nước

anh còn sống sót trở về

cũng là đại phúc”

anh ngừng một lát

“Nhưng thế sự lúc này đã khác”

rồi bằng một giọng chua chát đắng cay

“Tôi trả thẻ đảng được mấy tháng nay

để khỏi phải ‘cùng hội cùng thuyền’

với đám tham quan bán nước”

Tôi nắm tay anh thật chặt

mối thù tưởng sẽ chẳng thể nào quên

bỗng tự nhiên

tan biến



Và thật bất ngờ

anh nhìn thẳng vào mắt tôi

với nụ cười nửa miệng

“Có điều này thật trái khoáy

thời gian gần đây

tôi để ý khi đứng đái

cái thằng khốn nạn

đã ngoẹo hẳn đầu về bên trái”



Chú Thích:

1)  Ý nói “thiên tả” – nghiêng về phía trái, theo cộng sản

2)   Đại Đội Trưởng

3)   Tiểu Đoàn Trưởnệt